TRINH KHIẾT !

Đầu tuần, trời đổ tuyết!

Thức dậy và vẫn như thói quen, mở cửa sổ để đón một luồng khí mát lạnh như sinh khí của ngày mới, tôi ngạc nhiên và thích thú khi nhìn thấy những bông tuyết đang rơi. Tuyết bay nhè nhẹ, phủ xuống phố. Tất cả bỗng trở nên thật thuần khiết khi khoác lên mình một chiếc áo trắng mới khôi nguyên. Từ cửa sổ nhìn xuống vườn, tuyết đã phủ trắng.

Theo một người bạn sống nơi đây lâu năm thì cảnh tuyết phủ trắng Paris lại hiếm hoi xuất hiện kể từ lần cuối gần 20 năm. Đã từng nghe, từng nhìn thấy những bức hình rừng cây, công viên phủ tuyết trắng, nhưng lần đầu tiên được chứng kiến cảnh tượng này, những cảm xúc về một không gian trinh sạch bỗng trào dâng! Thích ghê luôn.

Màu tuyết trắng gợi lên những gì tinh tuyền trong sáng và trinh khiết nhất. Nó ẩn chứa một thứ hấp lực tinh thần làm người ta nghĩ đến một khởi nguồn vẹn tuyền của vũ trụ, của lịch sử con người "nhân chi sơ tính bản thiện ", cái tình trạng khởi nguồn mà torng Bible nói là "mọi sự đều tốt đẹp ".

Ngồi nhìn tuyết, tự nhiên nhớ đến bài "tuyết trắng " của có nhạc sĩ Trần Thiên Thanh, khi ông mô tả và thi vị hoá những áng mây trắng như vùng tuyết trong ngần mà những những chàng phi công hào hoa đang chìm dần vào.

"Ngã nghiêng vút cao, mây trời xếp thành một vùng tuyết trắng ngần! Tuyết ơi xin nhuộm trắng trong tâm hồn em gái nhỏ tôi thương "

Bỗng bên tai nghe ai đó đang ngân ngư giai điệu êm đềm của "tombe la neige ". Âm điệu nhẹ nhàng thanh thoát của giòng nhạc chậm rãi rơi xuống như những bông tuyết đang nhẹ thả mình vào không gian. Tối đó lại có dịp đi ra ngoài, khi về đã gần sang ngày mới, đi lang thang giữa trời tuyết, màu trắng của những bãi tuyết ánh lên vẻ sáng thật huyền hoặc dưới ánh đèn vàng dịu. Tự nhiên mình cũng lẩm bẩm : "Tombe la neige ! Tu ne viendras pas ce soir. Tombe la neige, Et mon cœur s'habille de noir. Ce soyeux cortège. Tout en larmes blanches, L'oiseau sur la branche, Pleure le sortilège

TẠI SAO "DẬP LIỄU VÙI HOA " ?

Hà Nội đón năm mới 2009 với cú shock vì thái độ cư xử của người dân thủ đô trong với lễ hội Hoa. Báo chí được dịp mổ xẻ bình luận cảnh "dập liễu vùi hoa " từ nhiều góc độ : xã hội, giáo dục ... Người ta nói đến những nguyên nhân, từ việc phân tích trình độ dân trí yếu kém của người thưởng ngoạn, cho đến khâu sắp xếp thiếu hợp lý của ban tổ chức ; đây đó còn chỉ ra thêm nguyên nhân gián tiếp của hiện tượng này là việc "nông thôn hoá " thủ đô diễn ra nhanh chóng do dân nhập cư cũng như việc sáp nhập làm "nở phình " Hà nội mới đây.

Không thể phủ nhận tính hữu lý của những phân tích đó, vì thực sự, chúng là những bề nổi mà người ta có thể dễ dàng nhận ra. Và những lối ứng xử kia là một bằng chứng hùng hồn, như thể mối liên hệ mật thiết của nguyên lý "nhân - quả", để chứng minh. Tuy nhiên, hình như sẽ chưa đủ, nếu người ta không dám nhìn nhận một nguyên nhân nền tảng hơn, khi tìm câu trả lời cho vấn nạn : ý thức hệ nào đã đưa đến tình trạng khiếm khuyết trầm trọng về nhân cách và mất đi ý thức về tôn trọng những giá trị chung. Đi tìm câu trả lời cho điều này, người ta có thể chạm đến một nguyên nhân mà đã ăn sâu trong tầm nhận thức của ý thức hệ "định hướng XHCN", như một thứ cỏ dại, gặp được mảnh đất tốt, thì mọc nhanh, lan rộng và bám rễ vào thâm căn kiết đế của cái gọi là "giống người " này (xin lỗi, nói điều này vì với Chủ nghĩa duy vật mà người cộng sản xem như tín điều, con người chỉ là một giống loài của "động vật cấp cao ", có họ hàng gần với vượn người - không hơn không kém).

Một trong những định đề chủ yếu của xã hội theo khuynh hướng CNXH là xóa bỏ quyền tư hữu. Cái khái niệm về tư hữu và chủ quyền đã bị thay thế bằng ý niệm "quốc hữu hoá " hay "của công ". Vấn đề là những ý niệm này đã bị "tha hoá " do chính thực tế xã hội hôm nay, để trở thành một ý niệm mơ hồ : làm chủ tập thể = ai cũng có quyền nhưng không ai chịu trách nhiệm cá nhân. Khi không còn khái niệm tôn trọng quyền tư hữu, tình trạng xà xẻo, chụp giựt đã có đất để sống. Của cải, vật chất lúc này giống như một cái bánh thật to, thật ngon trước mặt một bầy đàn và kẻ nào nhanh chân mạnh tay có thể giành được cho riêng mình miếng ngon mà không cần đến khái niệm công bình hay tôn trọng tài sản của người khác. Ý niệm xấu hổ theo đó cũng dần mất đi để đưa đến cảnh chụp giựt kiểu "trâu chậm uống nước đục " theo một nghĩa "đen đúa " nhất.

Hệ quả của điều này giờ đã trở thành một "tính chất đặc trưng " của xã hội, mà con đẻ của nó là hiện tượng tham nhũng, xâm hại của công. Rất tự nhiên, hình thành trong tư duy người dân một ý niệm rất thực : Người ta không còn coi việc lấy trộm tài sản công là một điều đáng xấu hổ, mà đứa đáng xấu hổ là đứa đã "ăn vụng không khéo " hay "không biết chùi mép ". Thậm chí, trước những thứ của công, nếu mình không có thể chụp giựt được, thì xem ra là một thiệt thòi, thua kém và xui xẻo. Nếu tham nhũng lan tràn từ cấp to đến cấp nhỏ, xuất hiện trong mọi môi trường của xã hội, từ phương diện chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục, y tế ... thì chứng tỏ hậu quả của ý thức hệ triệt tiêu quyền tư hữu đã để lại những chứng bệnh trầm kha, mà để chữa trị chỉ còn con đường duy nhất là cắt bỏ khối ung nhọt này.

Bản tính con người vốn tham lam. Người ta vẫn dùng một thành ngữ "lòng tham không đáy " ; "được voi đòi tiên " để diễn tả bản tính này. Một định hướng giáo dục tốt phải đề cao sự tôn trọng những giá trị riêng tư của mỗi người, mỗi tập thể và giảm thiểu tối đa những cơ hội vi phạm quyền tư hữu và xâm phạm của công bằng hệ thống kiểm soát từ nhiều phía. Định hướng giáo dục tốt này còn phải được thể hiện và khuyến khích bởi một ý thức xã hội đề cao quyền tư hữu, quyền làm chủ cá nhân trên những giá trị vật chất và tinh thần, đặc biệt là đời sống thanh liêm của những quan chức chính phủ, của những người lãnh lấy trách nhiệm quản lý xã hội. Xem ra, để đi đến một ngày người dân biết tôn trọng tài sản riêng của người khác, hay của tập thể khác, vẫn còn là con đường quá dài cho xã hội Việt nam, nơi mà ý thức hệ XHCN đã xoá bỏ quyền tư hữu, và nạn tham nhũng đã trở thành "quốc nạn "!

Đứa bé hôm nay được cha mẹ khuyến khích khi nó lấy một bông hoa, một lồng đèn ; mai này, nó sẽ phải chúng tỏ thực tài nhiều hơn khi đảm nhận những chức vụ trong xã hội : tham nhũng có nguồn gốc sâu xa là ở đây!

CÔNG DANH

Khi thấy một người thành đạt trong công việc làm ăn, họ khẳng định đẳng cấp xã hội của mình bằng những tài sản sở hữu, người ta bảo : Ông ấy thành công.

Khi có người vượt qua kỳ thi khó khăn, và lãnh nhận được những bằng cấp. Dân gian cũng vẫn thường nói : họ thành công.

Xây được một ngôi nhà, tậu được một chiếc xe mới, người ta dễ dàng đánh giá và coi đó như là thành công.

Xem ra, trong xã hội vốn quen đánh giá con người qua những gì họ sở hữu, thành công vẫn thường bị đồng hoá với giá trị tài sản mà con người có được. Tài sản càng nhiều, con đường làm giàu càng thênh thang, thành công dường như càng được khẳng định. Mà đã thành công, thì như một hệ luận tất yếu, họ phải khẳng định chính mình và muốn được mọi người tôn trọng. Tiếng nói của họ cũng muốn phải có giá trị hơn : ông bà mình đã chẳng tổng kết điều ấy bằng một câu ngạn ngữ : "miệng nhà quan có gang có thép" là gì.

Và mặt trái của vấn đề này, là một hiện tượng làm giàu bất chấp mọi thủ đoạn. Người ta chứng kiến nhan nhản hàng ngày việc xuất hiện những thủ đoạn mới để có thể kiếm được lợi nhuận tối đa, bất chấp sức khoẻ, sinh mạng của người khác. Bên cạnh đó, sự tham nhũng, hối lộ, biển thủ công quỹ, tài sản chung để tư lợi, là một trong những cách thức họ muốn đạt được cái là thành công.

Hình như người ta quên rằng, có những thành công không thể đong đo bằng những giá trị vật chất. Anh bạn cùng trường luôn chăm chỉ làm việc, những kiến thức anh thủ đắc không bằng quay cóp, mà là vốn liếng thật sự của những đêm thức khuya, miệt mài học tập. Trải qua kỳ thi, kết quả anh không thuộc loại xuất sắc như những thí sinh quay bài, nhưng với tôi, anh ấy thực sự là người thành công.

Một ông bố cặm cụi bên chiếc xích lô để nuôi người con đi học. Mỗi ngày, ông dè sẻn trong số tiền đánh đổi bằng những lúc cong rạp mình đạp xe để nuôi con học đại học. Với tôi, ông ấy thành công hơn là một công chức tham nhũng để có thể ăn chơi một đêm vài triệu.

Người mẹ với gánh hàng rong, có thể nuôi sống gia đình, dù chỉ là những bữa cơm rau đạm bạc, bà vẫn là người thành công hơn những vụ áp phe, hay những người buôn bán ma tuý.

Một người bệnh tật cam đảm chống chỏi với số phận, những gì anh làm được, dù là bước đi những bước xiêu vẹo, khó khăn, hay nói được một câu chữ vuông tròn, anh ta đã là người thành công, hơn là những con người thau đêm suốt sáng phung phí sức khoẻ bởi những cuộc chơi...

Vẫn nhớ lời nội thường dặn con cháu mỗi dịp họp mặt ngày giỗ kỵ, hay lúc xum vầy khi xuân về :" Thành công không phải làm làm được việc này, việc kia, nhưng là không hổ thẹn với chính mình vì đã làm việc với tất cả trách nhiệm và lương tâm ".

Nội à, cho đến lúc này, xét theo tiêu chuẩn của người đời, con vẫn chưa thành công. Việc học vẫn còn dở dang, tài sản thì chỉ vẻn vẹn sách vở, và có thể tự nuôi sống mình để tiếp tục việc học. Con không thành công thực sự, nhưng con biết, con đã làm việc với sự cố gắng và với lương tâm của mình!

(viết trong ngày giỗ nội)

NGUYỆN ĐẦU NĂM

Giống như ánh sáng cuối ngày dần tắt trên những vùng thảo nguyên rộng lớn, thời khắc cuối cùng của năm 2008 đang dần trôi qua ở nhiều nơi. Đồng hồ điểm những phút giây cuối cùng của năm cũ, và rồi người ta sẽ nói đến 2008 như "ngày hôm qua "!

Những phút giây đầu tiên bao giờ cũng để lại những niềm phấn khích! Con người vốn luôn sống với giá trị duy nhất còn tồn tại trong số những thứ đã đánh mất : HY VỌNG (theo như câu chuyện nàng Pando trong thần hoại Hy Lạp), và người ta có quyền để mơ ước đến một tương lai mới mẻ như thế trong những thời khắc đầu tiên của một năm. Những lời cầu chúc gói ghém những thành ý mà người người muốn trao cho nhau!

Sức khoẻ, may mắn, thành công, hạnh phúc, niềm vui là những quà tặng của cuộc đời mà ai cũng cần. Tuy nhiên, cảm nghiệm thế nào về độ rộng lớn, cao sâu và sung mãn của những món quà ấy, tuỳ thuộc vào suy nghĩ và cách nhìn nhận của từng người! Đối với người này, hạnh phúc, niềm vui là những cuộc miệt mài chinh phục, trong hoạt động, trong cái "động" miên trường của thời gian ; nhưng với người khác, nó hiện thân trong những phút giây lắng động chìm sâu trong suy tưởng, chiêm niệm, gói bọc trong tĩnh lặng cô tịch.

Hạnh phúc như chiếc áo vừa vặn với cơ thể của mỗi người. Chúc nhau hạnh phúc, là chúc nhau tìm được sự hài hoà đó. Mất sự hài hoà, chiếc áo đẹp có thể trở nên lố bịch, thậm chí gây sự ức chế.

Trong thời khắc này, tôi nhớ đến gia đình, bạn bè, quê hương. Và thầm nói khẽ những lời cầu chúc tốt lành cho cha mẹ, anh chị em, bạn bè và cho quê hương, dân tộc. Cầu mong mọi người tìm được sự hài hoà trong chính cuộc sống mình, khi dám chấm nhận những hạn chế của mình để cố gắng khắc phục, vươn lên như (hơi cá nhân ích kỷ chút ) cánh hoa mặt trời là biểu tượng luôn hướng về ánh thái dương ; sự hài hoà đó còn đến trong mối quan hệ gia đình, bạn bè và xã hội : sống như người quân tử, chính danh, có trách nhiệm với đời, với quê hương, dân tộc. Tôi ước sao cho dân Việt tìm lại được nguồn tinh khiết của dòng máu Lạc Hồng, biết tình tự và thiết tha với tình dân tộc, nghĩa đồng bào, biết dám sống và dám chết với những lý tưởng hướng về Chân, Thiện , Mỹ mà trong đó, nét đẹp đầu tiên phải kể đến, là con người tìm được chính hình ảnh đích thực "là người - nhân linh ư vạn vật ", là các quyền căn bản của con người được tôn trọng. Tự nhiên nhớ đến lời của Ba trong lúc nói chuyện : Nếu dân chủ, cách mạng để rồi tiếp tục để đồng bào mình phải oằn mình dưới những hình thức nô lệ kiểu mới thì dân chủ, cách mạng đó cũng chỉ đáng để vào sọt rác.

Tôi ước sao trẻ em được đến trường, được nôi dưỡng và giáo dục trong một môi trường chân thật và đầy ắp yêu thương. Tôi ước sao các gia đình thật sự là những tổ ấm, nơi đó, mọi người được dạy dỗ và lớn lên trong đạo đức, trách nhiệm và nhân từ, chứ không phải là lọc lừa, ích kỷ và hưởng thụ. Tôi ước sao chị em tôi không phải ra đứng đường để nhận những đồng tiền nhơ nhớp từ dục vọng của con người, không còn cảnh xếp hàng để chờ những người ngoại quốc kiểm tra thân thể như chọn mua một món đồ với giá hời. Tôi ước sao anh em tôi không phải bán thân làm nô lệ nơi đất khách quê người, bị chèn ép, đánh đập và coi thường còn thua một con vật nuôi trong nhà. Tôi ước sao người già được trân trọng và yêu kính, để những kinh nghiệm nhiệt huyết của họ sẽ tiếp tục truyền lại cho các thế hệ mai sau! Tôi ước sao tiếng chuông nhà thờ mỗi sáng sẽ vang vọng với tiếng cầu kinh và chiều về, những tiếng chuông chùa sẽ thanh thản đổ, để lại không gian những khoảnh khắc êm đềm. Tôi ước ao sẽ được đứng trên một đỉnh đồi, nhìn về những ngôi làng nhỏ bé, nơi đó, những làn khói bếp sẽ toả lên, như dấu chỉ của một cảnh sống thanh bình, êm ả, hiền hoà. Còn nhiều ước mơ lắm, nhưng tôi sẽ cố gắng cầu xin cho riêng mình một điều ước, chỉ một duy nhất, và sẽ cố gắng sống trọn vẹn cho nó : tôi mong sao tôi vẫn sẽ mãi giữ trong lòng những ước mơ đó cho tôi, cho gia đình, bạn bè và cho đời.

Ngồi nhìn lại những công việc đã qua của một năm, tôi cảm ơn Thượng Đế đã ban tặng cho sự sống và đến lúc này, tôi vẫn trân trọng cuộc đời mình để cố gắng sống thật thiết tha với đời, với người. Mỗi ngày, nhìn thấy những phiến lá mới trong những chậu cảnh quanh phòng, tôi thầm nhủ : tất cả đều quý trọng sự sống! Và cách sống tốt nhất là biết quý trọng sự sống của chính mình và mọi người. Điều này cũng có nghĩa là tôn trọng và làm sáng lên những giá trị nhân phẩm và quyền sống của mỗi người.

Người ta thường nói đến "thiên thời, địa lợi, nhân hoà ".

Cầu xin Thượng Đế đem đến thời vận!

Cầu cho người tài và có tâm xuất hiện để làm sống lại tinh thần dân tộc.

Cầu cho đất nước đến những cơ hội thuận lợi để thay đổi và hưng thịnh.