Friday, 1 April 2011

NHỮNG MẢNH VỤN 5 ; CÔNG AN HUNG HÃN : GIAI ĐOẠN PHÁT BỊNH CỦA “CHUYÊN CHÍNH VÔ SẢN”

 

Đã có nhiều những bài báo, những tiếng phàn nàn thậm chí là lời tả oán về thái độ hung hãn của công an mà nhiều người không ngần ngại gán cho họ từ « Kiêu binh » của thời đại. Liệu nhận xét ấy có quá đáng và bất cập ? Xin dành phần trả lời cho mọi người.

Chỉ đơn cử vài trường hợp được báo chí « lề phải » phản ánh mới đây : Chuyện một thiếu tá công an hành hung tài xế taxi vì anh từ chối vượt đèn đỏ ; chuyện một trung tá công an đánh người vì không được massage . Ở đây, thay vì là người bảo vệ trật tự, bảo vệ sự thượng tôn luật pháp, thì họ đã trở thành người vi phạm luật và hành hung những người tuân thủ luật. Nói cách khác, đó là một cách phát biểu ra bên ngoài bằng hành động một trong những suy nghĩ đã nằm trong đầu đa số lực lượng công an : Luật nằm trong tay họ, và họ có quyền bóp méo hoặc hành xử theo cảm tính hay ý muốn. Và hầu như, chuyện đối thoại hay tranh luận đối với họ là điều « không tưởng ». Khi đọc bài tường trình của Người Buôn Gió  về những chuyện xảy ra trong đám tang ông Trịnh Xuân Tùng,- người đã bị công an đánh chết chỉ vì tranh luận việc ông đã dừng xe, tháo nón bảo hiểm để điện thoại,- người ta không khỏi bất nhẫn và ngao ngán với cách đối thoại của các nhân viên an ninh mà nếu dùng từ ngữ để kết luận, thì những tự này được xem là chính xác : ngạo mạn, vô học và độc ác.

Có phải chăng, vì chính quyền cộng sản chủ trương « chuyên chính vô sản » mà đã sản sinh ra một quái thai là lực lượng công an hung hãn ? (Cũng xin nói thêm, thành ngữ « chuyên chính vô sản » mà người cộng sản Việt Nam dùng, là họ dịch theo từ « dictature du prolétariat », trong đó, dictature (mà CSVN dịch là « chuyên chính »), nghĩa chính xác là « độc tài », được wikipedia định nghĩa :  La dictature désigne un régime politique dans lequel une personne ou un groupe de personnes exercent tous les pouvoirs de façon absolue, sans qu'aucune loi ou institution ne les limite ( Độc tài – « chuyên chính »- được xem là một thể chế chính trị, trong đó một cá nhân hay một nhóm người hành xử mọi quyền hành theo một cách thức độc đoán, không có luật lệ hay thiết chế nào là giới hạn) ; Và (Encyclopædia Universalis ) nói rõ thêm : La dictature est un régime politique autoritaire, établi et maintenu par la violence, à caractère exceptionnel et illégitime ( Độc tài – « chuyên chính »- là một thể chế chính trị chuyên quyền, được thiết lập và duy trì bởi bạo lực, có tính cách bất thường và không chính đáng)

Phải chăng, những hệ quả ung nhọt của thời kỳ ủ bịnh « vô sản » đã đến giai đoạn phát lộ ra bên ngoài bằng tham nhũng và sự hung hãn đến độ kinh người của công an ?

Đôi khi, sự hung hãn cũng biểu lộ sự hãi sợ. Cứ nhìn vào cách phản ứng của loài chó  dữ, để tự bảo vệ, nó chỉ còn cách cắn người.

HOA QUÊ

Nếu có thể ví von đời người như một giòng sông, thì những khoảnh khắc kỷ niệm cũng có thể được xem như từng bến đỗ. Và trong từng chặng dừng ấy, những con người, những cảnh vật đểu có một giá trị riêng biệt, đến độ, khi đụng chạm đến một bóng hình, một cái tên, hay bất kỳ một khung cảnh nào đó, nó cũng có thể làm sống dậy một góc đời kỷ niệm.

Những căn nhà ở quê nội vẫn còn nét quê lắm! Những mái giậu ngăn cách nhà này với nhà kia, giờ vẫn còn là những hàng rào hoa dâm bụt. Nó thật xanh mát, êm đềm thanh bình và đầy sức sống, khác xa với những bức tường xám đen, những cổng rào cao chạm tận mái hiên của những căn nhà thành phố.

Hoa dâm bụt là biểu hiện của một sức sống mãnh liệt ! Chỉ cần vài cành ngắn cắm xuống đất, ít ngày sau đã nẩy chồi, đong đưa những phiến lá mới, và chừng dăm tháng thì hàng cây trở thành hàng giậu quanh nhà. Những bông hoa đỏ lựng điểm xuyết trên màn xanh của những cánh lá làm thành đặc trưng riêng biệt ! Con đường về nhà với hai hàng bông dâm bụt hai bên, là điểm độc đáo in đậm nét trong đầu óc ấu thơ của tôi! Những ngày nắng bụi, hàng dâm bụt che chắn cho căn nhà, và tự khoác lên mình lớp bụi của vùng quê đất đỏ bazan ! Khi những cơn mưa hè về tắm mát cho đất trời, hàng dâm bụt rủ bỏ tấm áo bụi, xuất hiện trong mắt trẻ thơ là một màu xanh mát, xanh mặn mà, tôi vẫn thường gọi vậy trong ngôn từ ngây ngô của trẻ thơ !

Trong ký úc của tôi, những hàng rao dâm bụt là nơi diễn ra những trò chơi tuổi thơ! lá dâm bụt, được dùng làm "tiền " để mua bán ; nụ hoa dâm bụt, được cắt nhỏ, bỏ vào cái chén nhựa làm "bánh phở "; thỉnh thoảng « bà chủ quán » còn dùng một ống lon sứa bò để đun mấy thứ đó lên ; hoa dâm bụt, vào mùa hè, đỏ chói chang, mấy cô bé ngắt cuốn, rồi kéo dài ra như chiếc đèn treo vào lỗ tai, hay mái tóc... Kỷ niệm thật bình dị, vậy mà ngọt ngào và êm đềm biết bao.

Thẩn thờ chạm vào một cánh hoa dâm bụt, như chạm vào ký ức tuổi thơ, tôi lại thấy lung linh hiện lên những khuôn mặt của Hùng, của Luân, của Phượng, của Nhân ... Những hàng dâm bụt vẫn còn đó, vẫn xanh mát, nhưng Hùng thì vĩnh viễn ra đi, Luân đã định cư ở nước ngoài, Phượng lập gia đình ở tận miền Cao nguyện! Chợt thấy cay đôi mắt, giống như những lần cãi vả của tuổi thơ vì tính tiền "lá dâm bụt ", hay vì dành nhau hái những nụ hoa, giận hờn và khóc dỗi! Ừa, thì bao giờ cũng vậy, mấy ai mà không thẩn thờ khi chạm vào bức màn nhung của vùng kỷ niệm ấu thơ. Nhìn hàng giậu hoa dâm bụt, chợt buộc miệng kêu thầm : H ơi, Luân ơi, Phượng ơi, giờ ở đâu ???

 (post lại bài này để nhớ một người... Hình như đã là lâu lắm)

Thursday, 31 March 2011

Phải dùng ngựa lại thôi... Cỏ chẳng bao giờ lên giá như xăng.

Dấu nặng…

 

Không biết vì sao người ta gọi nó là dấu nặng, dù xét về hình thức, dấu nặng chỉ là một chấm nhỏ được đặt vào dưới một ký tự. Điều này cũng có nghĩa là, đôi khi có những điều, xét về hình thức thì giống nhau, nhưng nếu đặt ở những vị trí khác nhau, nó sẽ có tên gọi,  chức năng, và đưa đến những hiệu quả khác nhau.

Có lẽ tên dấu nặng đến vì hai lý do : xét về hình thức, nó được đặt dưới một ký tự, như thể một sự đeo bám được tháp vào. Hình ảnh những gì đeo bám dưới một vật thể, nó làm liên tưởng đến gánh nặng, trách nhiệm phải kéo theo ; xét về âm vận, đấu nặng làm từ mang âm bằng, mà để phát âm, giọng điệu thường trầm lắng xuống.

Nặng nề là vậy, khiêm tốn nằm dưới chân những ký tự là vậy, dấu nặng thực sự cần thiết để làm tròn đầy nhiệm vụ diễn tả ý tưởng, ngôn ngữ bằng văn tự như tất cả các dấu và ký tự khác. Người ta sẽ không hình dung nổi ngôn ngữ Việt Nam sẽ được diễn tả thế nào nếu thiếu dấu nặng. Cuộc đời cũng thế, cũng luôn cần đến những người, những thứ xem ra rất « bình thường » thậm chí có thể là « tầm thường » trong mắt người khác, nhưng thiếu họ hay thiếu những điều tầm thường ấy, cuộc sống khó đạt tới mức độ vuông tròn.

Dấu nặng cũng tồn tại giữa các dấu và con chữ khác như một quy luật tất nhiên của âm tiết, thì nó cũng là một nhắc nhở rất rõ ràng về cuộc đời này : sẽ có những gánh nặng trong đời. Khó tìm được một cuộc sống mà lúc nào cũng thảnh thơi, nhẹ tang bồng mà không phải vướng bận những trách nhiệm, những gánh nặng khác nhau. Gánh nặng cuộc đời, cũng như dấu nặng trong dòng chữ, trở thành một cơ hội cho con người rèn luyện vượt qua.

Tôi chợt nhớ đến anh bạn cùng xóm. Những năm tháng khó khăn, có được một chiếc xe đạp ngon không phải là điều dễ dàng. Đôi khi chiếc xe đạp cũ kỹ, nặng nề cũng là một tài sản không nhỏ.  Hầu như mỗi ngày đến lớp, lưng áo anh luôn đẫm mồ hôi, vì nắng nóng, nhưng cũng vì chiếc xe đạp cũ đã trở nên nặng nề. Sau này gặp lại, khi anh đã trở thành một người thành đạt, giàu có, anh vẫn giữ lại chiếc xe đạp cũ như một kỷ vật : « Nhờ nó, chân mình đã trở nên cứng cáp, và đã đứng vững trên những nẻo đường mới ». Anh nhẹ nhàng tâm sự với tôi về chiếc xe đạp cũ và nặng nề.

Cuộc sống, để đạt đến độ viên đầy, cũng  cần phải đầy đủ mọi mặt thành công và bỉ cực. Như thế, cuộc đời thành đạt không thể thiếu những dấu nặng trên đường.

 

 

 

 

 

Nàng ơi .......

Friday, 25 March 2011

DẤU CHẤM LỬNG ...

Dấu chấm lửng được cấu tạo bằng ba dấu chấm. Cũng lạ, nếu dấu chấm thường diễn tả một kết thúc tròn đầy, thì ba dấu chấm lại tạo nơi một sự lơ lửng đến dở dang. Hình như trong đời, có những điều tưởng chừng như đã kết thúc như dấu chấm, nhưng nếu nối kết các sự kiện ấy lại, nó có thể trở thành một dấu chấm lửng, một chấm lửng vẫn còn như những thanh âm mãi ngân nga chưa dứt. Nếu áp dụng điều ấy cho một đời người, hình như sẽ không bao giờ có dấu chấm hết cho mãi tận ngày xuôi tay. Ngay cả khi ấy, dấu chấm lửng vẫn tồn tại, người ta vẫn tin điều ấy “Thác là thể phách, còn là tinh anh” (Nguyễn Du)

Trong cách hành văn, người ta dùng dấu chấm hết cho một khẳng định (affirmative), và dấu chấm lửng được đặt vào để diễn tả những điều chưa nói hết, hay đã lược bớt. Nói cách khác, ngôn ngữ diễn tả của chấm lửng là một thứ ngôn ngữ bỏ ngõ, một thứ ngôn ngữ mời gọi người khác phải suy nghĩ, phải đắn đo để thấu hiểu. Chẳng vậy mà vẫn có những lời hát trong đời :”Có những niềm riêng làm sao nói hết, như rêu như rong đắm trong bể khơi”.

Đến lúc này, chấm lửng vượt lên giá trị thông thường của câu chữ, nó đòi hỏi người ta cần đọc hiểu với tâm hồn, với cảm nhận của chính trái tim. Thời tuổi trẻ, ai mà đã không từng một lần phải bâng khuâng với dấu chấm lửng trong cái ngập ngừng thật thanh nhã thiếu nữ, hay ánh mắt bí hiểm chấm lửng của chàng trai…

Vì bỏ ngõ cho những bất ngờ có thể xảy ra, dấu chấm lửng do đó có thể diễn tả một hình thức bất định. Nghĩa là sẽ không có một đáp số chung sau  chấm lửng, và cũng không có tồn tại chỉ một con đường duy nhất được mở ra. Khi ấy, dấu chấm lửng diễn tả sự uyển chuyển trong cuộc đời. Chắc hẳn vì lý do này, mà có người đã ví von : dấu chấm lửng, dấu của sự khôn ngoan thận trọng.

Cuộc đời mỗi người, xét trong một góc cạnh nào đó, cũng có thể là dấu chấm lửng đối với người khác. Ai đó đã nói : mỗi cuộc đời là một huyền nhiệm, không dễ gì, và cũng sẽ chẳng bao giờ hiểu hết một con người. Nếu ý thức điều ấy, cần phải tập nhìn mọi người bằng con mắt tôn trọng, và cần phải luôn đặt họ như một khách thể độc lập, một khách thể có nhân vị, có sự tự do của chính họ.

(Những gợi hứng từ cảm nhận của TAMH)